Hai hòa thượng gánh nước và bí quyết thành công của các vĩ nhân

Thời gian vô hạn, cuộc đời hữu hạn. Trong cuộc đời hữu hạn, người biết kéo dài thời gian, thì sẽ có cái vốn để làm càng nhiều việc hơn. Các vĩ nhân sở dĩ đạt được tầm cao như thế, không phải một bước mà thành, mà là dùng thời gian mà đồng nghiệp đang ngủ, đêm hôm vất vả từng bước đi lên.

hai hoa thuong ganh nuoc va bi quyet thanh cong cua cac vi nhan

Có hai hòa thượng tu ở hai ngôi chùa ở hai quả núi gần nhau. Giữa hai quả núi có một dòng suối, hai hòa thường hàng ngày đều xuống suối gánh nước vào cùng một thời gian. Lâu ngày, họ trở thành đôi bạn thân. Cứ như thế, thời gian ngày ngày gặp nhau lúc gánh nước, bất giác đã 5 năm trôi qua.

Bỗng nhiên có một ngày, hòa thượng ở ngọn núi bên trái không xuống suối gánh nước. Hòa thượng ở ngọn núi bên phải thầm nghĩ: “Ông ấy có lẽ ngủ quá giấc rồi”.

Nào có hay, ngày hôm sau, vị hòa thượng ở núi bên trái vẫn không xuống suối gánh nước. Ngày thứ 3 cũng thế, rồi một tuần trôi qua vẫn vậy. Cứ thế đến một tháng, hòa thượng ở núi bên phải cuối cùng không chịu được nữa. Ông nghĩ ngợi: “Có lẽ bạn mình mắc bệnh rồi, mình phải đi thăm ông ấy mới được, xem có thể giúp gì được không”.

Thế là ông leo lên ngọn núi bên trái đi thăm bạn. Đến khi lên đến ngôi chùa trên núi gặp bạn, ông vô cùng kinh ngạc. Vì bạn của ông đang luyện quyền thuật ở sân trước cửa chùa, chẳng giống người cả tháng không uống nước tý nào. Ông tò mò hỏi: “Ông đã một tháng không đi gánh nước, lẽ nào ông có thể không cần uống nước?”

Hòa thượng ở núi bên trái nói: “Lại đây, tôi đưa ông đi xem”.

Thế là ông ấy dẫn hòa thượng ở ngọn núi bên phải đi xuống sân sau chùa, chỉ vào cái giếng và nói: “5 năm nay, mỗi ngày sau khi tu luyện xong, tôi đều dành thời gian đào cái giếng này. Mặc dù có lúc rất bận, tôi vẫn đào, được đến đâu đào đến đó. Bây giờ tôi cũng đã đào xong rồi, tôi không cần xuống núi gánh nước hàng ngày nữa. Tôi đã có nhiều thời gian để luyện thêm các chiêu thức võ công của bổn môn mà tôi yêu thích”.

***
 
Trong công việc cũng vậy, đi làm lĩnh lương cũng giống như đi gánh nước. Nhưng chúng ta thường quên, không biết nắm bắt thời gian sau giờ đi làm, tận dụng để đào cái giếng riêng cho mình, bồi dưỡng bản thân mình có khả năng về một phương diện khác. Như thế, tương lai khi chúng ta tuổi đã cao, thể lực không bằng những người trẻ tuổi nữa, nhưng chúng ta vẫn có nước uống y như cũ, hơn nữa, còn có thể uống thỏa thích hơn, nhàn nhã hơn.

Ở ngoại ô có 3 hộ gia đình sống cùng nhau, nhà của họ kề sát nhau. Cả 3 người đàn ông đều từ nông thôn vào làm công nhân một nhà máy luyện thép. Làm việc trong nhà máy rất vất vả, tiền lương lại không cao. Ngoài giờ làm, cả 3 người đều có việc riêng của mình. Một người vào trong phố đạp xích lô, một người sửa xe ven đường, còn một người ở nhà đọc sách, tập viết lách. Người đạp xích lô kiếm được nhiều tiền nhất, còn cao hơn cả tiền lương đi làm. Người sửa xe cũng kiếm được khá, cũng đủ chi tiêu gia đình. Còn người đọc sách viết lách, tuy không có thu nhập, nhưng vẫn cứ sống ung dung.

Một hôm, 3 người nói về nguyện vọng của mình. Người đạp xích lô nói, sau này ngày nào tôi cũng đi đạp xích lô là mãn nguyện rồi. Người sửa xe nói, tôi hy vọng một ngày nào đó, tôi sẽ vào thành phố mở một hiệu sửa xe. Người thích đọc sách viết lách nghĩ ngợi hồi lâu rồi mới nói, sau này tôi muốn rời bỏ nhà máy luyện thép, tôi muốn sống bằng chữ nghĩa của tôi. Hai người kia đương nhiên là không tin.

5 năm trôi qua, họ vẫn sống cuộc sống như nhau. 10 năm sau, người sửa xe đã thực sự mở được hiệu sửa xe trong thành phố, đã làm ông chủ. Người đạp xích lô vẫn hết giờ làm việc vào thành phố đạp xích lô. 15 năm sau, người đọc sách viết lách kia đã cho ra đời tác phẩm đầu tiên của mình, thu hút được sự chú ý trong vùng. 20 năm sau, tác phẩm của anh ta được một nhà xuất bản ưng ý, mời anh về làm biên tập.

“Thời gian trôi đi như dòng nước chảy, đêm ngày không ngừng nghỉ”. Mỗi ngày chúng ta xé một tờ lịch, cuốn lịch càng ngày càng mỏng. Đến lúc xé sắp hết cuốn lịch, bất giác thất kinh, sao thời gian lại trôi qua đi nhanh như thế này. Giả sử chúng ta đem lịch của mấy chục năm đóng gộp lại thành một cuốn, nó tượng trưng cho toàn bộ sinh mệnh cuộc đời chúng ta, chúng ta cứ xé từng ngày từng tờ, như thế chúng ta có cảm giác như thế nào?

Triết gia người Pháp Voltaire hỏi: “Trên thế giới, cái gì dài nhất, mà lại là ngắn nhất? Cái gì nhanh nhất, mà lại là chậm nhất? Cái gì có thể chia nhỏ, mà lại là to lớn nhất? Cái gì không được coi trọng nhất, mà lại được tiếc nuối nhất? Không có nó, sự việc gì cũng không thành. Nó khiến hết thảy những thứ nhỏ bé quy về tiêu vong, nó khiến hết thảy những cái vĩ đại thành bất diệt?”.

Bậc trí giả Chadiger trả lời: “Trên thế giới, cái dài nhất không gì bằng thời gian, vì nó vĩnh viễn vô cùng vô tận, cái ngắn nhất cũng không gì bằng thời gian, vì những kế hoạch của mọi người đều không kịp hoàn thành. Với người đang chờ đợi, thời gian là chậm nhất, với người đang vui vẻ, thời gian là nhanh nhất. Thời gian có thể khuếch đại thành vô cùng lớn, cũng có thể chia thành vô cùng nhỏ. Đương trong thời gian thì không ai coi trọng nó, khi nó qua đi rồi mới bày tỏ tiếc nuối. Không có thời gian, việc gì cũng chẳng thành. Những thứ không đáng được hậu thế kỷ niệm, thời gian sẽ xóa nhòa nó, mà những gì vĩ đại, thời gian sẽ ngưng kết nó lại, đời đời bất diệt”

Có được thời gian, chính là có được tất cả. Tận dụng tốt từng tý từng chút thời gian, thì sẽ có những thu hoạch ngoài sức tưởng tượng.

Thời gian vô hạn, cuộc đời hữu hạn. Trong cuộc đời hữu hạn, người biết kéo dài thời gian, thì sẽ có cái vốn để làm càng nhiều việc hơn. Các vĩ nhân sở dĩ đạt được tầm cao như thế, không phải một bước mà thành, mà là dùng thời gian mà đồng nghiệp đang ngủ, đêm hôm vất vả từng bước đi lên.

Bài viết: "Hai hòa thượng gánh nước và bí quyết thành công của các vĩ nhân"
Nam Phương/ Vườn hoa Phật giáo